آزمــــــانگ " رجانک : اُ لُس پهره ای "
پـيـــــر کـُـــّری !
هندوستانءَ کوهنين دؤد ءُ ربيدگی هست گون وڑ، وڑين راج ءُ زبانيـے.
گيش چه هزار سال پيشتر، بازين زانت ءُ کِسّـهی همراه گون هندءِ باپاریان ءُ هنر زانتين مردمان مان اے دگه دگنياءِ مُلکان تالان بوتگ اَنت.
بغدادءِ عباسی هکومتءِ زمانگءِ زانتکاران، لهتيے هندی آزمانگ ءُ کسه مان بازين کتابی سرجم کرتگ اَنت که يکيّے چه اے کتابانءِ نام کليله الدمنه اِنت.
پير کـُرّیءِ کِسّه يکّيے چه کليله الدمنهءِ نامانی کسّه يان اِنت:
هست اَت يک دارتراشيے. په مردمان دريگ، دروازگ، گوانزگ ءُ اے دگه چيزان جؤڑ کرت.
وهديے که آيیءِ داران به هَلّ اتين اَت، وتی کمک کار بزان شاگردا زُرت ءُ په دارءِ بُرّگا جنگلا روان بوت اَنت. جنگلءِ رستَران که اے دوئينانش ديستت اَنت، گون يکّادگه کسّه اِش کرت اَنت که ما دگه دو نوکين رستر ديستگ که دوئين پادانی سرا راهـ رونت ءُ مزنين درچکانا دؤر دينت ءُ چُنڈ، چُنڈ اِش کنت اَنت....!
هيرانين گـّپے اَت!، هميے کسه په شيران سر بوت. شيرانءِ مستر که آيیءِ نام پير کـُرّی اَت، وتی دلا هيال کُرت که بارين اے نوکين رسترءِ گوشت چؤنين تاميے کنت!
پيرکُــّری هر روچ تچ ءُ تاچ اَت که نوکين رسترانا بگنديت. دو ماه گوَست ءُ دارتراشان پدا په دارءِ بُـرّگا جنگلا روان بوت اَنت.
پيرکُـرّیءِ چم په آوان کپت، ديما شُت ءُ گوَشت: من پير کُـرّی يان، شيران ءُ اے دگه جناورانی بادشاهان. شما کےاِت؟ ، شمے گوشتءِ تام چؤن اِنت؟
دارتراش درائينت ما انسان اِن ءُ ما بازين هنری زان اين.
ـ پيرکُـرّی: هنر چی اِنت؟
ـ دارتراش: درور من توانان په بادشاه هنچين لؤگی جوڑ بکنان که هر وهد هؤر ءُ گوات ءُ سارت بوت، بادشاه توانت آ لؤگءِ توکا بروت تانکه آسودگ ببيت.
ـ پيرکُـرّی: جؤڑ کن چاران آيیءِ وشّی چی اِنت!
دارتراش لهتے دار گچين کُرت ءُ وتی شاگردا پرمان دات: شاگرد هَرّگا بيار.
پيرکُـرّی په هيرانی چارگا اَت.
دارتراش دارانا بُـرّاِت ءُ شاگردا پرمان دات: ميهـ بيار، کُدينگا هم بيار.
پاسيے ( يک پاس سے ساهت اِنت ) نگوست ءُ دارتراش صندوکيے جؤڑ کُرت ءُ صندوکءِ سربُرا ٹونگی هم جؤڑينت.
دارتراش ديم په پيرکُـرّیا کُرت ءُ گوشت: واجه بادشاه نون بيا بنند لوگءِ توکا بچار بارين ترا دوست بيت يا نه؟
پيرکُرّی صندوکا مان بوت.
دارتراش صندوکءِ دپا بست ءُ جست کُرت: واجه بارين ترا دوست بيت؟
هئو. اے شرّين چيزی اِنت. انسانءِ هنر هم شرين چيزی اِنت. لوگءِ دپا پاچ کن من چاران انسان گوشت بارين چؤن تام کنت.
ـ دارتراش: شاگرد... هما گليپءَ لهڑين آپ کن بيار.
ـ پيرکُرّی: هَرّگ ءُ ميهـ ءُ کودينگا من ديست بلے گليپءِ لهڑين آپ دگه چی اِنت؟
ـ دارتراش: صبر کن آيیا هم زانے.
دارتراش گليپءِ لهڑين آپانا چه هما ٹونگ صندوکءِ توکا اير رتک.
پيرکُرّی هنچين ناهرگی جت که صندوک جکس اِت! ءُ پريات کُرت گليپءِ لهڑين آپا نلوٹان.
ـ دارتراش: انسانءِ گوشتا چؤن؟ انسانءِ گوشتءِ تامءَ لو ٹے يا نه؟
ـ پيرکُرّی: نه انسانءِ گوشتءِ تاما هم نلوٹان. بس صندوکءِ دپا پچ کن ءُ بل من په هما وتی جاگها بر تَرّان.
دارتراش صندوکءِ دپا پچ کُرت. پير کُرّی چوشکه توپّانی چه صندوکا در کپت ءُ ديم په وتی جاگها گار بوت.
***
پيرکُرّیءِ همراهان آيیا پَجّاه نيارت اَنت چياکه مودانی لوڑتگ اَت ءُ باز بد ڈول اَت.
پيرکُرّی گون شرميے درائينت: منان... پيرکُرّی.
آ دگه شيران جُست کُرتَـنـت: واجه ترا چؤن بوتگ؟
پيرکُرّی وتی سرگوستا کسه کُرت.
شيران همدگرا چارت اَنت، يکّيے چه آوان که دلمانگ اَت پيرکُرّیءِ جاگها بگيپت، گوشتی: اگان ما شيران وتی بيڑا چه انسانا مگراِين، گڈا هچ عزتيے په ما پَشت نه کپ اِيت!
رند چه بازين هيرّگ ءُ جاکيے، شيرانءِ شؤر اے بوت که پيرکُرّی پيش بکپ اِيت ءُ انسانءِ جاگها پيش بداريت.
رُمبيے چه نرشيران گون نپوجّـگی کينگيے په بيڑءِ گِرَگا، ديم په انسانءَ رهادگ بوت اَنت.
***
دارتراش گون وتی شاگردا بَڈّيے، بَڈّيے شرّين دار بستگ اتَـنت ءُ گولائيش په رَوَگ اِتَـنت که شيرانی توار اِش اشکُت اَنت. شاگرد تَـتک ءُ پناه بوت. دارتراش درچکیءِ سرا شُت.
شيران درچکءِ بُنا نشت اَنت ءُ شؤر کُرت اَنت که چؤن انسانا اير به گيج اَنت.
پيرکُرّی پکری جت ءُ گوَشتی: من بُنا اوشتان شما منی کؤپگان سر کَپ اِت ءُ دارتراشا اير بگيج اِت ءُ منی دستا بدئيت.
شيران سر په سر برز بوت اَنت چوش که نزديک اَت دارتراشا اير بگيج اَنت.
دارتراش پکريے جَت ءُ کوکار کُرت: شاگرد هما گليپءَ لهڑين آپ کن ءُ بيار.
پيرکُرّی که گليپءِ لهڑين آپءِ زرابءَ چَش اِتگ اَت، گون اے هبرءِ اِشکونگ چه شيرانی چيرا چوشکه ماهيگی بلَـگوش ءُ بـِتَـچ. اے دگه شيران که چه آ بُرزَگا سر په سر کپتگ اِتَنت ءُ يکّی دستی پروشتت، يکّی دُمّ، يکّیءِ گردن پروشتگ اَت ءُ آ دگرءِ سرين، هَـبَـکّه اِتَنت که بارين چيے بوت! يکّی چه ٹَـپّـيان گوشتی: مے واجه کار همائنت که تچَـگائنت، تان دگه بلاهی مے سرا نه يَهـتَـگ، بيا همائیءِ دُمـبا تَچ اين، آيی چه ما شرتر زانت که گپ چی اِنت.
« آسر »